Opt-out of toch niet? – Opgepast bij maatschappen en gesplitste rekeningen!
Sinds 1 januari 2026 is de meerwaardebelasting van kracht. Deze belasting wordt voldaan hetzij door inhouding door de bank, hetzij door eigen aangifte (‘opt-out’). Waar de keuze tussen beide systemen nog relatief eenvoudig is voor rekeningen die u zelf of met uw partner aanhoudt, is bijzondere aandacht toch geboden bij rekeningen die aanhouden worden in vruchtgebruik/blote eigendom (‘gesplitste rekeningen’) of door maatschappen.
1. Gesplitste rekeningen
Dergelijke rekeningen komen relatief vaak voor: niet alleen is dit de wettelijk voorziene verdeling, wanneer de eerste echtgenoot overlijdt (de langstlevende erft dan het vruchtgebruik van de nalatenschap, de kinderen de blote eigendom), ook in het kader van vermogensplanning gebeurt het meer dan eens dat de ouders de blote eigendom van vermogensbestanddelen aan de kinderen schenken, waarbij ze dus zelf het vruchtgebruik behouden.
Wanneer meerwaarden worden gerealiseerd op financiële activa die worden aangehouden op een dergelijke gesplitste rekening, is de hoedanigheid van de blote eigenaar(s) bepalend, aangezien zij de meerwaardebelasting verschuldigd zijn. Dit betekent dus ook dat zij (= de kinderen) de keuze voor inhouding, respectievelijk ‘opt-out’ moeten maken en niet de ouders, die per hypothese louter vruchtgebruiker(s) zijn !
Bij het maken van deze keuze dient men best met alle gevolgen rekening te houden.
Inhouding door de bank
In deze hypothese zal de meerwaardebelasting ingehouden op de gesplitste rekening. Wanneer men daarna de vrijstelling van EUR 10.000,00 wil claimen of verrekening van de minderwaarden wil toepassen, zal dit uitsluitend in hoofde van de blote eigenaars (= de kinderen) kunnen gebeuren. Zij zullen dit in hun aangifte personenbelasting moeten opnemen en zij zullen de daaruit voortvloeiende teruggave ontvangen, dan wel de verrekening met de verschuldigde personenbelasting op hun andere belastbare inkomsten genieten.
De inhouding gebeurt dus ten laste van de gesplitste rekening op naam van de ouders en de kinderen, de teruggave/verrekening komt enkel de kinderen ten goede.
‘Opt-out’
In deze hypothese houdt de bank geen meerwaardebelasting in op de gesplitste rekening, maar is het opnieuw aan de blote eigenaars (= de kinderen) om aangifte te doen van alle gerealiseerde meerwaarden (met onmiddellijke toepassing van de vrijstelling van EUR 10.000,00 en van de verrekening van de minderwaarden). Gevolg hiervan is dan uiteraard ook dat de blote eigenaars (= de kinderen) op hun aanslagbiljet een bedrag inclusief de meerwaardebelasting zullen zien staan en zij dat bedrag dus ook aan de fiscus zullen moeten (kunnen) overmaken.
Hier blijft de gesplitste rekening op naam van de ouders en de kinderen dus ‘intact’, maar komt de fiscale afrekening volledig bij de kinderen te liggen en dienen zij hiervoor ook over de nodige financiële middelen te beschikken.
Bovendien is de bank in geval van ‘opt-out’ verplicht de gegevens van de betrokken belastingplichtigen (= de kinderen) en een overzicht van de gerealiseerde meerwaarden door te geven aan de fiscus.
2. Maatschappen
Maatschappen zijn fiscaal transparant. Ze betalen zelf geen inkomstenbelasting. Inkomsten en meerwaarden worden rechtstreeks bij de vennoten belast, in verhouding tot hun aandeel in de maatschap.
Wanneer een maatschap dus een meerwaarde op financiële activa realiseert, is de meerwaardebelasting verschuldigd door de vennoten a rato van hun deelnemingspercentage in de maatschap.
In het kader van vermogensplanning zijn het meestal de kinderen die voor het overgrote deel volle of blote eigenaar zijn van de deelbewijzen van de maatschap. Gelet op de fiscale transparantie van een maatschap ligt de belastbaarheid en aangifteplicht dus ook hier voornamelijk bij de kinderen. Met dezelfde gevolgen, als hierboven uitgelegd.
Als voor de standaard methode wordt gekozen, zal de bank onmiddellijk 10% belasting inhouden op elke meerwaarde die door de maatschap wordt gerealiseerd. Deze inhouding gebeurt op de rekening op naam van de maatschap. Het claimen van de vrijstelling van EUR 10.000,00 en de verrekening van minderwaarden zullen de kinderen (voornamelijk) moeten doen. Het financieel voordeel zal hen (voornamelijk) toekomen.
Indien voor de opt-out-methode wordt gekozen, houdt de bank de meerwaardebelasting niet in. Ook hier zullen (voornamelijk) de kinderen dus zelf alle elementen (alle meerwaarden, minderwaarden, de vrijstelling van 10.000,00 EUR, …) in hun aangifte personenbelasting moeten aangeven en financieel in staat moeten zijn om de verschuldigde belasting te betalen.
Voor meer informatie omtrent de meerwaardebelasting kan u onze FAQ raadplegen of contact opnemen met uw contactpersoon bij de bank.
